«گزارش سیاستی» در مجله اندیشکده پایاب مجله شماره 2، پاییز 1405 -               اهالی سیاست، فارغ از نمایش و رخی که برای خود می­سازند نوعاً از «روانشناسی جاه طلب» بهره مند هستند، چرا که در غیر این صورت توجیه کافی برای فروگذاشتن عافیت، سود کسب و کار، آرامش و احترام دانشگاهی، فرهنگی و هنری و به طور کلی مزایای دیگر انواع نقش­آفرینی جمعی در …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 25 مرداد 1405 -          واقعیت این است که همچون افراد، سرنوشت جوامع هم در ترکیبی از «تدریج» و «بزنگاه» شکل می‌گیرد: «تدریج» که جامعه ناچار در بستر آن با «عرق‌ریزان روح»، تکه‌های مختلف یک کلان‌سازه تمدنی را برمی‌سازد و «انباشت ذرات کار هر روزه»، «رعایت مدام»، «محاسبه هر آن» و «سنجیدگی پیوسته» است و در عین حال، «بزنگاه» که به‌ویژه در تعیین …

ادامه مطلب

یادداشت مقاله در سایت مرکز الدراسات العربیه الأوراسیه (CAES)، 24 مرداد 1405 -      متن اصلی به زبان انگلیسی بوده است و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده.   چگونه طرز فکر دوران جنگ ایران در حال تغییر منطق استراتژیک خلیج فارس است برای دهه‌ها، سیاست‌گذاران و استراتژیست‌های نظامی در تهران در مورد اینکه آیا تنگه هرمز باید صرفاً یک عامل بازدارنده استراتژیک باقی بماند یا به ابزاری فعال …

ادامه مطلب

«گزارش سیاستی» در مجله اندیشکده پایاب مجله شماره 1، تابستان 1405 -         چکیده: سیاست خارجی هیچ کشوری را نمی‌توان صرفاً با دو ابزار «موضع‌گیری رسمی» و «محاسبه هزینه–فایده عقلانی» فهم و به شایستگی اداره نمود. این دو عنصر، هرچند ضروری‌، اما در بهترین حالت، تنها ظاهر ماجرا هستند. واقعیت تصمیم‌گیری در سیاست خارجی، همچون هر حوزه دیگری، در لایه‌های پنهان روانشناختی، سازمانی، نسلی، ساختاری و شناختی …

ادامه مطلب

یادداشت در سایت اندیشکده پایاب 10 مرداد 1405 -      چکیده منافع ملی در نگاه سنتی، اغلب به حوزه منافع مادی دولت‌ – ملت‌ها محدود می‌شود. در این برداشت، منافع ملی در طیفی قرار می‌گیرد که در یک سوی آن امنیت سرزمینی و حفظ تمامیت ارضی، و در سوی دیگر رشد اقتصادی، رفاه و منزلت بین‌المللی کشورها قرار دارد. با این حال، تحولات ژرف نظام جهانی و پژوهش‌های جدید …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه دنیای اقتصاد 4 مرداد 1405 -      جنگ رمضان با تمام تلخ‌کامی‌هایش، این آورده را برای ایران داشت که قدرت منطقه‌ای خود را یک‌بار دیگر عرضه کرد؛ به‌طوری‌که تمام کنشگران را علی‌القاعده به این نتیجه رسانده که حتی با حمایت همه‌جانبه ایالات متحده نیز تقابل با جمهوری اسلامی ایران نه آسان و کم هزینه است و نه به توفیق نزدیک. نتیجه بعدی، عدم کارآمدی امنیت اجاره‌ای …

ادامه مطلب

یادداشت در اندیشکده پایاب، نوشته ساسان کریمی، 24 تیر 1405 -    خلاصه اجرایی تحولات ماه‌های اخیر نشان داده است که تنگه هرمز بار دیگر به یکی از مهم‌ترین کانون‌های رقابت ژئوپلیتیکی و امنیتی در محیط پیرامونی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. تشدید تنش‌های منطقه‌ای، افزایش حضور و تحرکات بازیگران فرامنطقه‌ای، تلاش برخی قدرت‌ها برای بازتعریف ترتیبات امنیتی خلیج فارس و همزمان شکل‌گیری مباحث داخلی درباره نحوه اعمال حاکمیت ایران …

ادامه مطلب

یادداشت در اندیشکده پایاب، نوشته ساسان کریمی، 5 اردیبهشت 1405 تعریف مسئله پیش فرض ­ها: در داخل دولت ترامپ، نگاه به ایران یکپارچه نیست بلکه متشکل از چند منطق رقیب است؛ خلط این منطق‌ها در تحلیل و پیام‌رسانی، موجب همگرایی آن‌ها علیه ایران می‌شود. مسئله سیاستی: چگونه می‌توان این شکاف‌ها را حفظ و به فرصت تبدیل کرد؟ طرف مذاکره صحیح کیست؟ صورت‌بندی درست مسئله، تعیین‌کننده نوع پاسخ است؛ در مساله میان …

ادامه مطلب

این مقاله در مرکز الدراسات العربیۀ الأوراسیۀ (CAES) مصر منتشر و در وب‌سایت پایاب بازنشر شده است. 6 فروردین 1405 -    متن اصلی به زبان انگلیسی است و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده است.   جنگ در خاورمیانه به ندرت به این دلیل پایان می‌یابد که طرفین ناگهان صلح را کشف می‌کنند. جنگ زمانی پایان می‌یابد که خستگی، ریسک و محاسبات استراتژیک با هم تلاقی کنند. به نظر می‌رسد آن …

ادامه مطلب

یادداشت در سایت تهران تایمز 13 بهمن 1404 -    متن اصلی به زبان انگلیسی بوده و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده است.   بحث گرینلند چیزی عمیق‌تر از اختلاف نظر فراآتلانتیکی بر سر یک قلمرو قطب شمال را آشکار کرده است. این بحث شکاف فزاینده‌ای را بین لفاظی‌های اروپا و رفتار اخیر آن در سایر نقاط جهان آشکار کرده است - شکافی که اعتبار آن را بسیار فراتر …

ادامه مطلب

یادداشت در اندیشکده پایاب، نوشته ساسان کریمی، 11 بهمن 1404 -      مسئله سیاستی یکی از چالش‌های بنیادین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، غلبۀ «منطق ناچاری» بر «منطق اصالت» در تعریف و تداوم پیوندهای خارجی است. در عمل، بخش مهمی از روابط خارجی ایران – اعم از روابط با همسایگان، قدرت‌های شرقی و حتی برخی بازیگران منطقه‌ای – نه به‌عنوان انتخابی اصیل و راهبردی، بلکه به‌مثابه پیامد اجبار، انسداد یا …

ادامه مطلب

یادداشت در اندیشکده پایاب، نوشته ساسان کریمی، 9 بهمن 1404 -      صورت‌بندی مسئله سیاستی استراتژی امنیت ملی ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ را باید نه صرفاً یک متن سیاستی، بلکه نشانه‌ای از بازتعریف نقش آمریکا در نظام بین‌الملل دانست. این سند بازتاب‌دهنده «خستگی راهبردی آمریکا» از تلاش برای ایفای نقش رهبری جهانی پرهزینه و حرکت به‌سوی الگویی است که در آن امنیت ملی ایالات متحده با اقتباس از …

ادامه مطلب

یادداشت در اندیشکده پایاب، نوشته ساسان کریمی، 7 بهمن 1404 -    توضیح مقدماتی: این گزارش بر اساس مطالعه، مشاهده و تأملات غیر رسمی و متعاقب گفتگو با طرف­ های غیر دولتی چینی (از جمله اندیشکده ­ها، دانشگاه ­ها شرکت ­ها و غیره) تهیه شده و هیچگونه جنبه دولتی و حاکمیتی از هیچ طرفی ندارد. هدف اصلی، بررسی این موضوع است که «آیا تحولات سیاسی و راهبردی دو سال گذشته …

ادامه مطلب

مقاله‌ای در وب‌سایت مرکز مطالعات اوراسیای عربی (CAES) 22 آذر 1404-     متن اصلی به زبان انگلیسی است و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده است.   در تار و پود پیچیده سیاست خارجی ایران، دو چالش پایدار غالب هستند: رابطه پر تنش آن با ایالات متحده و بن‌بست طولانی مدت هسته‌ای. این مسائل سایه سنگینی بر پویایی‌های منطقه‌ای می‌اندازند، جایی که وقایع خاورمیانه اغلب به آنها وابسته است، …

ادامه مطلب

یادداشت در سایت affarinternazionali، نوشته‌ی ساسان کریمی، ۱۹ آذر ۱۴۰۴ -     متن اصلی به زبان انگلیسی بوده و ترجمه‌ی زیر توسط Ai انجام شده است.   حمله اسرائیل و آمریکا: یک تعادل معلق پس از اعمال مجدد شش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد توسط ایالات متحده و ورود به دوران پس از جنگ، وضعیت ایران را می‌توان به عنوان یک تعلیق متزلزل توصیف کرد که رهبر معظم …

ادامه مطلب

یادداشت در تهران تایمز 24، به تاریخ 23 شهریور 1404 -      ساسان کریمی معاون افق‌های بین‌المللی، موسسه پایاب  مدیر برنامه سیاست بین‌الملل، اندیشکده رصد هسته‌ای  استادیار دانشگاه تهران    مقدمه معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) که در سال 1968 به تصویب رسید، همچنان به‌عنوان سنگ‌بنای تلاش‌های بین‌المللی برای جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای و ترویج استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای عمل می‌کند. یکی از موضوعات محوری در …

ادامه مطلب

یادداشت در خبرگزاری ایرنا 19 شهریور 1404 -      توافق اخیر میان وزیر امور خارجه ایران و دبیر کل آژانس بین ­المللی انرژی اتمی گامی لازم در مدیریت روابط سیاسی خارجی ایران در شرایط خطیر کنونی بود. در بزنگاهی که سه کشور اروپایی در اقدامی بدون حسن نیت و بدون توجه به ابعاد مختلف عملی که انجام می­ دهند، دست به اجرائی کردن سازوکار حل و فصل اختلافات برجام زده ­اند، …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه دنیای اقتصاد 28 مرداد 1404 -      سال‌‌هاست که با تعابیر، اتهام‌‌ها و تحلیل‌‌های مختلف و بیشتر از باب جدل، وضعیت پرونده ایران در گروه اقدام مالی (FATF) دچار پیچیدگی‌هایی شده است. تعبیرهایی مانند اینکه «برخورد آنها کاملا سیاسی و مستقل از عملکرد ما خواهد بود» تا «تا تحریم‌‌ها هستند، رابطه ما با گروه اقدام مالی اهمیتی ندارد» و یا استعماری دانستن این گروه که همگی اگر …

ادامه مطلب

یادداشت در سایت خبرآنلاین، 23 مرداد 1404 -      آنچه جناب لاریجانی در نقش آفرینی پیرامون موضوعات اساسی امنیت و سیاست خارجی ممکن است انجام دهند نباید به واسطه فعالیت قابل اعتنا، وزارت امور خارجه را از حیز انتفاع خارج کرده و حتی به حاشیه ببرد. انتصاب علی لاریجانی به سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی، گرچه با تأخیر یک ساله نسبت به تغییر دولت همراه بود، اما در …

ادامه مطلب

منتشر شده به زبان انگلیسی در روزنامه ایران دیلی  روز جمعه، دور جدیدی از مذاکرات میان ایران و سه قدرت اروپایی—بریتانیا، فرانسه و آلمان—در ترکیه آغاز شد. کشورهای اروپایی امضاکننده توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵، معروف به برجام، با دو هدف اصلی وارد این مذاکرات شدند. هدف نخست، حفظ مکانیسم بازگشت تحریم‌ها (اسنپ‌بک) در توافق مخدوش‌شده‌ای است که در صورت فعال شدن، تحریم‌های سازمان ملل متحد علیه ایران را بازمی‌گرداند، تا …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه دنیای اقتصاد مورخ 10 مرداد 1404 -    در یک سالگی دولت دکتر پزشکیان، می­توان گفت امیدهای تیم سیاست خارجی ایشان مبنی بر گشایش سیاست خارجی کامیاب نبوده است. نگارنده به عنوان عضوی از تیم سیاست خارجی ایشان در دوران انتخابات، متعاقب تشکیل دولت در کنار دیگر عزیزان، بخش اعظم اهتمام خود را بر مدار تغییر در سیاست خارجی و گشودن افق­ های بسته شده گذاشتم که نمی­توان …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه دنیای اقتصاد 4 مرداد 1404 -      آنچه امروز در سیاست خارجی جاری ایران، در اولویت قرار دارد، احتمال به کار افتاده سازوکار حل و فصل اختلافات برجام، موسوم به اسنپ ­بک است. اگر از مبنا قرار دادن این موضوع برای کشاکش ­های سیاست داخلی که مورد توجه نگارنده نیست بگذریم، سوال ­های اصلی پیرامون چرایی وجود اسنپ بک، احتمال اجرای آن، مشروعیت و صلاحیت طرف­ های …

ادامه مطلب

یادداشت در خبرگزاری ایرنا 4 مرداد 1404 -          این روزها، بیشترین توجه پیرامون مسائل مربوط به دیپلماسی هسته‌­ای، بر اسنپ بک یا همان سازوکار حل و فصل اختلافات برجام است. واقعیت نخست این است که خروج ایالات متحده از برجام، و موضع میانه و تاحدی عملاً خنثی از سوی چین و روسیه، مبرهن می­سازد که تنها کنشگران این برهه از نظر فنی و برای استفاده از این …

ادامه مطلب

یادداشت در ایران دیلی 23 تیر 1404 -          پس از درگیری نظامی ۱۲ روزه میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده، که با حملات ایالات متحده با استفاده از مهمات سنگین، از جمله بمب‌های سنگرشکن، به تأسیسات هسته‌ای ایران مشخص شد، فاز جدیدی از امنیتی‌سازی برنامه هسته‌ای ایران ظهور کرده است. این تشدید، که عمدتاً توسط ایالات متحده، کشورهای اروپایی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) هدایت …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه دنیای اقتصاد 3 تیرماه 1404 -      حمله اسرائیل به ایران به جنگی منجر شد که دارای مشخصات مشابه و متمایزی نسبت به جنگ ایران و عراق است. مهم‌ترین وجه شباهت‌های این دو جنگ، تحمیلی بودن، ناگهانی بودن، بهانه‌جویی شروع‌کننده و مهم‌تر از همه، پشتیبانی قابل‌توجه از متجاوز است. همان‌طور که ما در هفته نخست مهر ۱۳۵۹ شاهد تعلل در تشکیل جلسه اضطراری شورای امنیت ملل …

ادامه مطلب

یادداشت در راشا تودی (Russia Today) ۳ تیر ۱۴۰۴ -      متن اصلی به زبان انگلیسی است و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده است.   نوشته ساسان کریمی، استادیار دانشکده مطالعات جهان و سیاست بین‌الملل دانشگاه تهران. زبان مبهم رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به توجیه اقدام نظامی غیرقانونی کمک کرد.   اقدامات نظامی اسرائیل علیه ایران، خاورمیانه را به طور قابل توجهی بی‌ثبات کرده است که ناشی از …

ادامه مطلب

یادداشت در خبرگزاری ایرنا مورخ 24 خرداد 1404 -      اطلاعات در خصوص جزئیات حملات رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران تا لحظه نگارش این یادداشت چندان فربه نیست. اما در عین حال، می­‌توان گفت دست کم سه دسته اهداف مد نظر این رژیم قرار داشته‌اند؛ : فرماندهان نظامی، شخصیت­های صنعت هسته­‌ای و نیز اماکن هسته‌­ای. بنابراین این حملات، ضمن نقض حاکمیت و تمامیت کشور، دارای ابعاد تروریستی نیز …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه ایران دیلی، 6 خرداد 1404 -      متن اصلی به زبان انگلیسی بوده و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده است. نوشته شده توسط ساسان کریمی کارشناس امور بین‌الملل   مذاکره به معنای توافق نیست اخیراً، در داخل ایران، این تصور غلط وجود داشته است که صرفاً شرکت در مذاکرات نوعی دستاورد یا نشانه‌ای از نزدیک شدن به توافق است؛ در حالی که «مذاکره» لزوماً به …

ادامه مطلب

یادداشت در سایت تهران تایمز 2 خرداد 1404 -     متن اصلی به زبان انگلیسی بوده و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده است.   تحلیلی از پایبندی سه کشور اروپایی و اقدامات واکنشی ایران سه کشور اروپایی اکنون تهدید به فعال کردن مکانیسم ماشه و از طریق آن بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران می‌کنند. با این حال، اروپا با انجام این کار، وضعیت فعلی و پیشینه اجرای …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 14 اردیبهشت 1404 -      آنچه امروز جامعه ایرانی را در یک قصه مشترک قرار داده است، از جمله، دور جدید مذاکره هسته ای با ایالات متحده است که به وساطت سلطنت عمان انجام می­شود. واقعیت این است که به مناسبت آنچه خاطره جمعی دوران پسا برجام است، و نیز در عین حال دوره فشار حداکثری، جامعه ایرانی نمی­ تواند نسبت به موضوع تحریم ­ها …

ادامه مطلب

یادداشت در سایت راشا تودی انگلیسی 5 اردیبهشت 1404 -    دیدگاه‌های بیان‌شده در این مقاله صرفاً متعلق به من است و لزوماً بازتاب‌دهنده دیدگاه‌ها یا مواضع هیچ سازمانی که با آن همکاری دارم نیست. فاز کنونی روابط بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده نشان‌دهنده یک همگرایی قابل‌توجه است: بازگشت اصلاح‌طلبان به قدرت در ایران همزمان با رهبری دونالد ترامپ در ایالات متحده، که نماینده یک جناح احیا‌شده در حزب …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 1 اردیبهشت 1404 -      دور دوم مذاكرات ميان ايران و ايالات متحده امريكا كه به ميزباني و وساطت عمان در رم ايتاليا برگزار شد، از اهميت دوچنداني برخوردار بود. هر چند ايجاد وضعيت و آغاز اين گفت‌وگوها خود نتيجه تلاش‌ها و دقت‌نظرهاي چند ماهه بود، اما واقعيت آن است كه دور نخست كه در مسقط عمان برگزار شد بيش از هر چيز به استمزاج …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه دنیای اقتصاد 27 فروردین 1404 -    پس از دور نخست مذاکرات هسته­ ای ایران و ایالات متحده در مسقط، دو طرف مذاکرات را سازنده خواندند و برای هفته ­ی آینده قرار دور بعد را گذاشتند. جامعه و بازار نیز با ایجاد امید، واکنش­ های قابل توجهی به این قدم نخست برداشت. اما واقعیت همیشه کمی از آنچه در رسانه و افواه دیده می ­شود "رقیق­ تر و …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 26 فروردین 1404 -      در سیاست به شمول سیاست خارجی، ایجاد وضعیت یک سرفصل اساسی است. واقعیت آن است که مذاکره با ترامپ، تصمیمی بدیهی نبود؛ مقتضیات منافع ملی، ایجاب می­ کرد تصمیم ­سازان تلاش کنند نسخه­ های بدیل در شکل­ های متفاوت برای تنویر ذهن سیاستمداران و تصمیم ­گیران ارائه کنند و آنها موقع­ شناسانه در میان این گزینه ­ها دست به انتخاب …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه دنیای اقتصاد 15 اسفند 1403 -      رفتار دونالد ترامپ و تیم او با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، از سطح تازه‌ای از بی‌نزاکتی دیپلماتیک رونمایی کرد؛ چه از نظر ادبیات، شخصی کردن موضوعات، تحقیر و محتوای مذاکره و چه حتی شکل و برملا بودن هر آنچه می‌شد به یک رئیس‌جمهور، آن هم رئیس‌جمهور کشوری در ظاهر متحد روا داشت. این مصاف در بدو، نشان از تعمیق …

ادامه مطلب

یادداشت در خبرگزاری ایران دیلی 30 بهمن 1403 -      متن اصلی به زبان انگلیسی است و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده است.   اخیراً، سه کشور اروپایی (E3) و ایران در سه دور مذاکره شرکت داشتند. به نظر می‌رسد که مسئله هسته‌ای هنوز جایگاه مهمی در هر مذاکره جدیدی دارد. ایران بارها گفته است که آماده است تا در یک مذاکره منصفانه و بی‌طرفانه شرکت کند. این …

ادامه مطلب

یادداشت در خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) 14 بهمن 1403 -    می‌گویند «در سیاست هیچ چیز دو بار اتفاق نمی‌افتد»، این البته به نظر فیلسوفانه‌ای در عهد باستان باز می گردد که معتقد است «دو بار نمی توان در یک رودخانه قدم گذاشت؛ چرا که بار دوم، زمان، آب، محیط و همه چیز طور دیگر است.» حالا که ما و جهان با دور دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ در ایالات …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه ایران دیلی ۲۴ شهریور ۱۴۰۳ -         اصل مقاله به زبان انگلیسی بوده و ترجمه زیر توسط Ai انجام شده است.   سفر رئیس جمهور مسعود پزشکیان به عراق را می‌توان از چندین زاویه ارزیابی کرد. اولاً، انتخاب عراق به عنوان اولین مقصد خارجی رئیس جمهور، انتخابی قابل توجه بود. عراق کشوری همسایه است که از همکاری استراتژیک قوی با ایران برخوردار است و دو …

ادامه مطلب

یادداشت در سایت خبر آنلاین 24 مرداد 1403 -    دیپلمات ­های برجسته تاریخ، عمدتاً یا نظامی زاده ­اند، یا از خانواده ­های متن علم و سیاست یا آنها که اهل تجارت بوده ­اند. سیدعباس عراقچی، از خانواده ­ای اهل تجارت به سیاست آمده است. او در عین حال به معنای دقیق کلمه فرزند زمانه ­ی خود است: او هم در جنگ تحمیلی و هم در میدان دیپلماسی برای آنچه …

ادامه مطلب

یادداشت در سایت خبر آنلاین 4 مرداد 1403 -      سرخوردگی انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم و نیز ناآرامی های سال بعد از آن قطع نظر از موضوع و علت تامه آن، نتیجه فعالیت چهارساله این دو بال ناسازگار ولی موقتاً هم راستا بود که جامعه توسعه خواه را به نقطه ای رساند که تغییرات و اصلاح را شکست خورده یافته و راه برون رفت از این بن بست را …

ادامه مطلب

  یادداشت در سایت خبر آنلاین 30 تیر 1403 -      انتخابات تمام شد و حالا موضوعات مختلفی جانشین آن همه شور و اضطراب شده است. واقعیت این است که انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم نه از جنس آنچه در انتخابات منجر به اصلاحات دیده بودیم بود، نه اعتدال و نه حتی چیزی شبیه به انتخابات سه سال قبل. از آنجا که منقول است هر اتفاقی (به خصوص در سیاست) …

ادامه مطلب

  مقاله منتشر شده در سایت دکتر مسعود پزشکیان 27 تیر 1403 -      یادداشت دکتر پزشکیان در روزنامه تهران تایمز هم از نظر شکل و انتخاب­ هایی واجد وجوه نشانه شناسی است و هم از نظر محتوا درخور اهمیت و بررسی است. نکته­ ی نخست، سلیقه­ ی ایشان در انتشار اولین یادداشت خود در باب سیاست خارجی، در یک نشریه داخلی است که پیش از این چندان شاهد …

ادامه مطلب

یادداشت در پایگاه خبری جماران 1 بهمن 1402 -    با بر سر زبان ­ها افتادن مسأله میدان و دیپلماسی از یک سو و تلاش برای توجیه نظری آنچه موضع هر طرف در سیاست داخلی است، مسائل مختلفی از جمله قدرت، بازدارندگی و غیره بیش از آنکه از موضع دانشگاهی توضیح داده شوند، در افواه مطرح شده­ و این امر به طور فزاینده ­ای از دقت مباحث کاسته ­است. در …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه هم میهن 27 شهریور 1402 -      با تغییرات اساسی‌ای که در نظام اجتماعی و ارزش‌هنجاری بخش قابل‌اعتنایی از جامعه ایران امروز اتفاق افتاده است و همزمان با انواع پیچیدگی‌‌‌هایی که برای نسل برآمده نوعاً فشارهای نالازمی تلقی می‌شوند امروز سوال بزرگی در کشور مطرح است؛ مهاجرت. در نقطه نخست می‌‌‌توان گفت این پدیده‌‌‌ای جهانی و عادی است و بیش از هر چیز تابع تمایل فرد …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه هم میهن 29 مرداد 1402 -    خبر توافق برای آزادی زندانیان دوتابعیتی ایرانی-آمریکایی همزمان انتقال شش میلیارد دلار از دارایی های ایران از کره جنوبی به قطر که اخیرا پخش شد را می ­توان نیم قدمی به سمت تنش­ زدایی در روابط خارجی کشور دانست. مهم­ترین خاستگاه­ هایی که منجر به نتیجه فوق شد را اولا می­ توان کاربست چنین نتیجه­ ای در تخاطب با افکار …

ادامه مطلب

منتشر شده در روزنامه هم میهن 28 تیر 1402 -    هم آنچه در سفر سال گذشته رئیس جمهوری چین و موارد پیرامون آن رخ داد و هم عمل اخیر روسیه در همراهی رسمی با بیانیه شورای همکاری خلیج فارس در خصوص جزایر سه گانه ایرانی موجب تکدر خاطر و بهت در بسیاری از مسئولین مرتبط با سیاست خارجی شد که البته تلاش برای عدم بروز آن نشان از اهمیت …

ادامه مطلب

یادداشت در سالنامه اعتماد (اعتماد آنلاین) 12 فروردین 1401 -      در چند سال اخیر آنچه در فضای غیرحرفه­ ای پیرامون سیاست خارجی شنیده می­ شود، نگاهی جنگ سردی به محیط بین ­المللی است که طبعاً از چنین نظرگاهی سوال اصلی این خواهد بود که ما باید به سمت "غرب" برویم یا "شرق"؟ پرسشی که از اساس نشان از عدم اهلیت پرسشگر و پاسخ دهنده احتمالی است و فارغ …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 30 بهمن 1401 -    در سال های اخیر و با توجه به کانونی شدن موضوع هسته ­ای و به تبع آن تحریم­ های اعمالی علیه ایران، اصل مساله دیپلماسی به مثابه راهکار حل مساله به موضوع اختلافی بین گرایش های مختلف سیاسی در کشور تبدیل شده است: پرسش اساسی در این باب این است که آیا دیپلماسی یک امر ضمنی و حاشیه ای است که …

ادامه مطلب

  منتشر شده در روزنامه اعتماد 7 دی 1401 -    قطع‌نظر از مواضع رسمي در خصوص مذاكرات هسته‌اي كه حدود 20 سال اخير به وسيله تيم‌هاي مذاكره‌كننده مختلف جريان داشته است، واقع امر اين است كه هر طرف از چنين مذاكره و تحرّكي اهداف خاص خود را دنبال كرده است. مذاكرات همواره دو بال داشته است: هسته‌اي و رفع تحريم‌ها: اولي، محدوديت‌هايي هستند مورد توافق كه در عين اينكه …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 5 شهریور 1401 -    روابط بین الملل در تاریخ خود مفاصل واضحی داشته است: معاهده وست فالیا، کنگره وین 1815، جنگ اول و دوم جهانی و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را می­ توان رفیع ­ترین این قله ­ها دانست. اما در مورد سی و چند سال گذشته که اتحاد جماهیر شوروی و بنابراین نظم دوقطبی بین ­المللی فروپاشیده است اقوال به چهار دسته عمده تقسیم …

ادامه مطلب

یادداشت در ماهنامه سینمایی فیلم 31 مرداد 1401 -    هناس هناس فیلمی سفارشی ساز است اما در عین حال به علت موضوع و بازی بهروز شعیبی و به خصوص مریلا زارعی تا حدی می ­تواند بیننده را با خود همراه کند. موضوع در خصوص یکی از شهدای هسته ­ای است که از قضا سن چندانی هم نداشت. داریوش رضایی نژاد که ترور او نیز از آنجا که در پیش …

ادامه مطلب

یادداشت در اعتماد آنلاین 14 مرداد 1401 -    پس از ناامید شدن امیدهایی که پیش از مذاکرات دوحه به وجود آمده بود، بار دیگر تیم مذاکره کننده دولت سیزدهم آهنگ رفتن به وین دارد؛ مذاکراتی که به نظر می ­رسد متعاقب تلاش مجدد هماهنگ کننده اتحادیه اروپایی برای نزدیک کردن مواضع دو طرف اصلی یکدیگر است. مواضع و خواسته ­های ایران البته به نظر روشن می ­آیند. آنچه فارغ …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 12 تیر 1401 -    حالا که دوباره بارقه ­هایی از گشودگی در مذاکرات احیای برجام به سمع می­ رسند موقعیت مقتنم است که به راهکارهای مواجهه با شرایط کنونی و نفع و ضرر هر یک بذل توجه شود. در ضمنِ اینکه ما تنها در شرایط حاضر موضوع هسته­ ای را روی میز مذاکره قرار داده و حاضر به گفتگو درباره­ ی آن هستیم، این امر …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 17 خرداد 1401 -    واقعیت این است که از اخبار تازه هسته ­ای عطر خوبی هم به مشام نمی ­رسد. پیشتر در مورد جنگ اوکراین و سایه­ ای که تغییر توازن قوا در میان کشورهای ذی مدخل در مذاکرات احیای برجام در همین مطبعه نوشته شده است. واقع امر اینکه امروز پیش بینی­ های گذشته به تحقق در آمده و بنابر گزارش ­های غیررسمی فروش …

ادامه مطلب

یادداشت در ماهنامه سینمایی فیلم خرداد ماه 1401 -      مرد بازنده در تبلیغ از تصویرجواد عزتی بهره می­برد که بیننده عام و پیگیر سینما عموماً تصویر خوبی از بازی او دارد اما در عین حال این برگ برنده کار فیلم ساز را سخت هم کرده و می تواند به عکس خود نیز تبدیل شود: توقع بیننده با توجه به تصویر ذهنی و خاطره خوب از بازی­ های جواد عزتی …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 1 خرداد 1401 -    بدیهی است که شرایط جهان و روابط بین ­الملل هیچگاه روابط ثابت و استاتیکی نیست و این پویایی در معادلات بین ­المللی بالقوّه هم واجد فرصت است و هم تهدید. در موضوع مذاکرات احیای برجام که از کمی پس از به قدرت رسیدن دولت بایدن در واشنگتن آغاز شده و قال و مقال پیرامون آن در صحنه سیاست داخلی کشور هم …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 26 اردیبهشت 1401 -    موضوعی به نام فرار مغز ها یا به بیانی ملایم ­تر مهاجرت نخبگان از پیش از انقلاب نقل محافل بوده است. برای پرداختن واقعی و کارشناسانه به این موضوع باید ابتدا تعاریف را مرور کرد: آنچه از«نخبه» به فهم عامه می ­آید برگزیدگان المپیادهای دانش آموزی، رتبه­ های برتر کنکور سراسری و غیره است. اما واقعیت آن است که در معنایی …

ادامه مطلب

یادداشت  در روزنامه اعتماد 17 اردیبهشت 1401 -    سکوت در فضای سیاست خارجی و به خصوص مذاکرات احیای برجام که چند ماهی از توقف آن می­ گذرد فضای نامعلوم و معلقی را بر جامعه حاکم کرده است. هیچ اشکالی ندارد اگر توفق کامل و دست شستن از احیای برجام توسط دولت سیزدهم اعلام شود. اما تعلیق فضای واقعی بین الاذهانی کشور که هر روز منتظر خبری از این مذاکرات …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 14 فروردین 1401 -    سال هزار و چهارصد با هزار بیم و بیشتر امید در خصوص مذاکرات هسته ­ای آغاز و با همان بیم­ ها و امیدهای کمتر پایان گرفت. در روزهای پایانی اسفند گرچه مدام مذاکرات هسته­ ای سرد و گرم می ­شد اما نهایتاً با آنچه ایجاد مانع روسیه در به نتیجه رسیدن مذاکرات دانسته شد مذاکرات و استقرار تیم ­های طرف ­های …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 24 اسفند 1400 -      احوال امروز جهان بیشتر شبیه فیلم های سینمایی است که ما، اهالی جهان کنونی، دیده­ایم تا اینکه به تجربه مستقیم مان در آمده باشد: فیلم ها و داستان هایی از آغاز ناباورانه جنگ جهانی دوم و حمله آلمان به لهستان و دیگر سرزمین­ ها. همین شباهت­ هاست که این سوال را هر روز بیشتر به ذهن نزدیک می­ کند که …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 18 اسفند 1400 -      شبیه همان خبر شوک آوری که پیروزی دونالد ترامپ برای افکار عمومی و سیاسی ایران و حول و حوش برجام بود، شکست او و پیروزی جو بایدن نیز به همان شکل ولی در جهت عکس جامعه و افکار عمومی ایران را مخاطب قرار داد. از موعد این پیروزی گمانه زنی ها در جامعه نخبگان سیاسی ایران مبتنی بر بازگشت زودهنگام …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 7 بهمن 1400 -      یکی از تفاوت هایی که تاکتیک اتخاذی تیم جدید مذاکرات هسته ای نسبت به قبل دارد عدم خروج اخبار زیاد و روزانه از مذاکرات است. این البته کار را تا حدی راحت تر کرده و فضای داخلی را بیشتر تحت کنترل در می آورد. اما بنا بر آنچه اخیرا از وین نقل شده است یکی از محورهای اختلافات در کنار …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 5 بهمن 1400 -      از مشخصه ها و ممیزه های امروز جامعه ما توده ای شدن سیاست خارجی کشور است. به این معنا که بسیار بیش از آنچه در دیگر جوامع و یا حتی در گذشته خودمان می توان سراغ گرفت جامعه نسبت به روابط خارجی حساس شده است. بخش زیادی از این معنا البته به دنبال انقلاب اسلامی و به خصوص با روحیه …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 15 دی 1400 -      در خلال دور هشتم مذاکرات احیا برجام در وین با توجه به اطلاعات کم و به شدت مدیریت شده ای که از منابع ایرانی درون مذاکرات به دست آمده هنوز تحلیل آنچه در جریان است دشوار به نظر می رسد. گویی که همچنان تحلیل شرایط «از بیرون» هم برای شکل دهی به افکار عمومی لازم است و هم خود تیم …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 30 آبان 1400 -      دیپلماسی به عنوان یکی از شاخه ­های کاربردی علوم انسانی، یکی از مهم ­ترین ابزارهای حاکمیت ­ها برای توسعه و پیشبرد مواضع و منافع خود در روابط بین ­المللی و از جمله سیاست خارجی است. البته در معنای عام آن دیپلماسی امری هر روزه و مدام است و اتفاقا مختص دیپلمات­ ها هم نیست: از روابط شخصی تا موضوعات تجاری …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 13 آبان 1400 -      از نیمه مرداد که دولت سیزدهم عنان کار را در دست گرفته، سه ماهی می­ گذرد و هنوز از راهبرد جدید در مورد سیاست خارجی و به خصوص مذاکرات هسته ­ای خبری نیست.  آنچه اتفاق افتاده دو سفر بین ایران و اتحادیه اروپایی در سطح معاونین بوده که نمی ­توان آن ها را فراتر از ابراز موضع و مقدمه چینی …

ادامه مطلب

یادداشت  در روزنامه شرق 11 آبان 1400 -      سابقه و تبیین مساله: در روزهای گذشته موضوع هسته ­ای و مذاکرات احیای برجام به مدار اخبار و فعالیت­ های وزارت امور خارجه بازگشته است. موضوعی که حدود هجده سال است که به طور مداوم زندگی را در ایران تحت شعاع خود قرار داده است. ما نیز در برهه ­های مختلف راهبردها، تکنیک ­ها و روش ­های گوناگونی را در …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 1 آبان 1400 -  سیاست خارجی ایران امروز پس از تغییر دولت در حال شکل گیری است. البته مطابق روال و منطبق قانون اساسی خط و مشی کلی در سیاست خارجی در نهادهای بالادستی تعیین شده و در نتیجه تا حد زیادی مصون از تغییرات کلی هستند اما در عین حال متعاقب تغییرات در پاستور هم به واسطه نقش کارگزاری مجموعه های زیر نظر دولت و …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 10 مهر 1400 -      پس از تغییر دولت و وزرا در نیمه تابستان، می ­توان گفت حضور در جلسه سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک نخستین حضور دولت و وزارت امور خارجه جدید در مجامع بین­المللی بود: اتفاقی که نوعاً در ابتدای هر دولت نشان دهنده­ی سمت و سوی کلان در سیاست خارجی آن است. دیدارهای متعدد – هر چند شکلی – …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 3 مرداد 1400 -      وجه نظری: امروز که در آستانه تحویل سکان اجرایی کشور به برنده سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری هستیم و نیز از نظر مذاکرات احیای برجام در وین همه چیز منوط به این تغییرات در تهران شده است نیاز است که با جریان شناسی کمی واقع بینانه تر و دقیق تر به فرصت ها و احیانا تهدید های پیش روی دولت سیزدهم …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 4 اردیبهشت 1400 -      هر قدر فضای حول و حوش برجام و بازگشت احتمالی ایران و امریکا به تعهداتشان ذیل این برنامه اقدام در سال گذشته بی صدا بود از میانه تعطیلات نوروز اما تغییرات چشمگیری هم در این حوزه و هم در دیگر محورهای سیاست خارجی کلان کشور اتفاق افتاد: از سفر وزیر خارجه چین و امضای سند همکاری فی مابین گرفته تا …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 26 فروردین 1400 -      اگر زمان بندی رشته اعمال ضد امنیتی منسوب به اسرائیل در ایران را در نظر آوریم بیشتر آنها به دو بازه زمانی بر می گردند. یکی بین سال های ۸۸ تا ۹۰ و دیگری از تیر سال ۹۹ تا کنون:   ترور مسعود علیمحمدی: ۸۸/۱۰/۲۲ ترور مجید شهریاری: ۸۹/۹/۸ ترور (ناکام) فریدون عباسی: ۸۹/۹/۸ ترور داریوش رضایی نژاد: ۹۰/۵/۱ انفجار …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد 19 فروردین 1400 -      حالا که مذاکرات ایران با کمیسیون مشترک برجام در حال انجام شدن است تحلیلگر را برای تحلیل روابط خارجی ایران مجال موسع تر است. در روزهای اندکی که از سال تازه گذرانده ایم سیاست خارجی دارای دو نقطه عطف مهم در کنار امور جاری و معمول خود بود: یکی امضای سند جامع همکاری های ایران و چین که دارای حاشیه …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد ۱۱ اسفند ۱۳۹۹ -     با شرایط به وجود آمده در واشنگتن و سیاست دیگر دولت بایدن در صحنه دیپلماتیک البته کسانی متوقع بودند بازگشت ایالات متحده به برجام نیز مانند بازگشت به معاهده آب و هوایی پاریس و امثال آن به سرعت و با صدور دستورات اجرایی متناسب در روزهای نخست صورت پذیرد. اما همانطور که امروز معلوم همگان شده برجام به واسطه همان …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۲۹ بهمن ۱۳۹۹ -     این روزها که دولت بایدن در واشنگتن مستقر شده و سر و صداهای انتخاباتی در ایالات متحده فروکش کرده است، یکی از محورهای موضوع بحث در سیاست های خارجی دولت جدید، البته ایران، توافق هسته ای و موارد حاشیه آن است. اینکه بایدن و تیم سیاست خارجی او تا کنون آن طور که از سوی ناظران ایرانی انتظار می رفت …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد ۶ بهمن ۱۳۹۹ -       حالا که بایدن همانطور که انتظار می رفت در ایالات متحده بر قدرت نشست و علی رغم گرایش های مختلف در حزب دموکرات تیم امنیت ملی و سیاست خارجی انتخابی اش هم از همه «برجامی» تر دیده شد، سوال این است که تا چه حد می توان نسبت به بهبود وضعیت برجام و رفع تحریم ها امیدوار بود؟ هرچند …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۲۹ دی ۱۳۹۹ -     در روزهای اخیر به واسطه اظهار نظر خانم فائزه هاشمی در خصوص تمایل به برد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده و تعاقبات آن، این پرسش دوباره مطرح شده که چگونه می توان به دسته بندی واقعی در خصوص این انتخابات در جامعه ایرانی دست یافت؟ البته این پرسش به مثابه موضوع پژوهش کمی، نظرسنجی در همان روزهای این …

ادامه مطلب

  یادداشت در روزنامه اعتماد ۱۷ دی ماه ۱۳۹۹ -       در خصوص بررسی روابط ایران و ایالات متحده پژوهش های زیادی انجام شده است. اما این موضوع نیز مانند دیگر مباحث در علوم انسانی سیال بوده و با تغییرات معنادار شرایط همواره بازاندیشی در مواضع قبلی ضروری به نظر می رسد. اکنون نیز که در سابقه نزدیک این روابط، نزدیکی ها و کاهش تنش ها را در  …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد ۲۳ آذر ۱۳۹۹ -     چندی قبل آقای دکتر جواد اژه ای فوت کردند. یادشان گرامی.  نقش مهم ایشان در ایده پردازی (احتمالا) و تاسیس سمپاد بود: سازمانی که امروز پس از گذشته حدود ۳۲ سال از تاسیس، چیز زیادی از آن باقی نمانده است. موفقیت کمّی و قابل اندازه گیری سمپاد، بلافاصله پس از پایان جنگ و در دوران کمبود عجیب بود. ضمن اینکه …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۲۲ آبان ۱۳۹۹ -      اولین واقعیت اینکه مسائل داخلی هر کشوری از جمله ایالات متحده اصالتا مستقل از دیگران است و بنابراین نظر ما در مورد و خطاب به رییس جمهور منتخب امریکا تنها می تواند از منظر ملی و یا به عنوان موضعی بین المللی مسموع باشد. بنابراین اینطور به نظرم میآید که مهمترین موضوعی که آقای بایدن به عنوان سیاستمداری کهنه کار …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد ۱۸ آبان ۱۳۹۹ -   دوران ترامپ هم مانند بسیاری از بحران های تاریخ معاصر گذشت و اکنون در میان سیاستمداران دیگر کشورهای جهان بحث بر سر برنامه ریزی برای روابط با دولت پیش رو در واشنگتن است که احتمالا به سیاق آنچه باید باشد دولتی از حرفه ای ها خواهد بود. دوستی یا دشمنی با یک دولت البته مساله مهمی است اما حرفه ای و …

ادامه مطلب

  یادداشت در روزنامه اعتماد 15 آبان 1399-    با نزدیک شدن به انتخابات جنجال برانگیز ریاست جمهوری ایالات متحده هر روز گمانه زنی ها و شایعات بیشتری در حاشیه اخبار به گوش می رسند. اگر به دوره سی ساله گذشته یعنی پس از اتمام جنگ سرد و فروپاشی شوروی نگاه کنیم به شهود می توان دریافت که روند تحولات در سیاست داخلی بسیاری کشورها با گذشته متفاوت است. از …

ادامه مطلب

  یادداشت در روزنامه شرق ۷ آبان ۱۳۹۹ -   در آستانه انتخابات پرهیاهوی ایالات متحده امریکا که یا به حضور جنجالی ترین رییس جمهور این کشور خاتمه می دهد و یا آن را برای یک دوره دیگر تداوم می بخشد شرایط در ایران نیز هر روز گرم تر از پیش می شود. در این میانه باید به فاکت هایی چند اشاره کرد تا بتوان تحلیل و تجویزی را از …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد ۷ مهر ۱۳۹۹ -     سیاست خارجی ایران امروز بنابر شرایط مختلفی بدل به صحنه ی تکرار مواضع مکرر و سکوت و انتظاری توامان شده است. کیست که نداند بیش از هر چیز این انتخابات پیش روی در واشنگتن است که بر روی تصمیمات کلان سیاست خارجی ایران به عنوان گلوگاه اصلی امروز کشور موثر خواهد بود؟ و کیست که نداند کارگزار و کارشکن امروز …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 15 تیر 1399-      منقول است در تاریخ که لااقل از زمان صفویان به بعد که پای مستشرقان اروپایی به ایران باز شد، ایرانیان که تا حد امکان به سفرهای با بازگشت نمی­ رفتند و آن را کاری عبث می ­پنداشتند، نسبت به حسن نیت این مستشرقان نظری به غایت مشکوک داشتند. گویی که نمی ­توان انکار کرد که در عین آثار منفی­ ای که …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه اعتماد ۱۵ تیر ۱۳۹۹ -     جلسه شورای امنیت درمورد برجام و قطعنامه 2231 اتفاقی است که هر سال، دو بار رخ می دهد و اعضای شورا به همراه نماینده ی ایران به بیان مواضع خود درباره این موضوع می پردازند. این بیان مواضع رسمی، البته اگرچه به نطق هایی خشک و تکراری می ماند اما هم از پی رایزنی ها و مذاکرات بسیار آمده و هم …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 17 خرداد 1399 -      برای کسانی به خصوص از اهالی روابط بین الملل که با نظریه بازی آشنا هستند، نام یک معما – یعنی مدلی از کنشگری متقابل- به نام معمای دو زندانی آشناست که نشان می ­دهد چطور خودمحوری دو نفر در یک رابطه ناآگاه می ­تواند برخلاف خواست ایشان عمل کرده و به منافع هر یک آسیب وارد کند. در مثالی اولیه­ …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 24 فروردین 1399 -    مشکل عالم گیر کرونا که از در هفته­ های گذشته گسترش بی سابقه ­ای داشته است و اتفاقاً بیشتر کشورهای توسعه یافته و نیمه صنعتی را به طور مخصوصی تحت تاثیر قرار داده است به جز تاثیرات بهداشتی، اقتصادی و بشری که داشته است موضوع دیگری را نیز در سطحی بالاتر طرح نموده است. گویی انسان اینک دیگر نه در لا …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۲۸ اسفند ۱۳۹۸ -    سال نود و هشت از نقطه نظر روابط خارجی برای ما سال ویژه­ای نبود و آنچه رخ داد عمدتا در پی موضوعات سال گذشته بود: حفظ سطح تحریم ­های موثر ایالات متحده و تا حدی گسترش سطح تنش لفظی میان ایران و طرف ­های مقابل. تلاش ­هایی البته از جانب کشورهای مختلف برای میانجیگری انجام شد ولی تقریبا تمام آنها بدون …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۱۹ بهمن ۱۳۹۸ -   هفته گذشته، متعاقب مصاحبه وزیر خارجه کشورمان با نشریه آلمانی اشپیگل، حواشی پرسر و صدایی برای وی و دستگاه تحت مدیریت او ایجاد شد. فارغ از حواشی و جزئیات مربوط به سیاست داخلی آن، همواره باید از این فرصت ها برای بحث محتوایی و واکاوی راهبرد و تاکتیک بهره جست. آیا ما در تنش حاد پیش آمده با ایالات متحده واقعاً …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۸ بهمن ۱۳۹۸ -      آیا برجام به پله پایانی خود نزدیک می شود؟ آنچه امروز هست چه بهره ای از آنچه بود دارد؟ آیا برجام با تمام فراز و نشیب هایش تجربه ای موفق برای سیاست خارجی ایران است یا ناکامی یک امید؟ هر چه هست تحلیل آنچه رخ داده با تمام ضعف ها و قوت هایش برای طراحی گام های پیش رو واجب …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 26 آذر ۱۳۹۸ -   آیا ژاپن می تواند نقش میانجی را میان ایران و امریکا بازی کند؟ این پرسش و حواشی آن با نزدیک شدن سفر رییس جمهور و هیات همراه به توکیو در پایان ماه جاری هر روز بیشتر موضوع گمانه ­زنی واقع می ­شود. به نظر می ­رسد آنچه مکرون زمین گذاشته را اینک شینزو آبه برداشته است و در اینک ادامه اقدام …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 17 آذر 1398 -      قطعا یکی از مهم ترین امور کشور در سال های اخیر و حال حاضر روابط خارجی است. این موضوع برای شرایط ما از سطح کلاسیک خود هم فراتر رفته و اهمیت بیشتری دارد. چرا که تقریبا بخش زیادی از فشاری که شهروندان در طبقات متوسط و ضعیف کشور متحمل می­شوند به نوعی منبعث و منشعب از وضعیتی است که به …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 6 آبان 1398 -      سیاست بین ­الملل در معنای تجربی و عام آن در ذات خود هم تکوینی و متحول است و هم مبتنی بر واقعیت و عمل. از تغییرات مهمی که در چهار دهه ­ی پس از انقلاب در نظام بین المللی رخ داده، گذار از نظام دو قطبی به چند قطبی است که به لحاظ نظری به قدر کفایت بسط یافته و …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 14 مهر 1398 -      هفته های گذشته سرشار بود از وقایع و لحظات مهم در دیپلماسی ایرانی: از مذاکرات تلفنی روسای جمهور ایران و فرانسه که نشان از جدیت طرفین در پیشبرد گفتگوها به سمت نتیجه ­ای مشترک داشت تا نقطه ­ی اوجی با تصاویر و گزارش­ های ملتهب که از نیویورک به دست می­ رسید. مواضع ایران در سه سطح در این میان …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 20 شهریور 1398 -      متعاقب اخبار مربوط به پاریس در هفته گذشته یکی از مهم­ترین ­ها در لا به ­لای اخبار دیده شد و آن مذاکره­ ی وزیرامور­خارجه در پکن در مورد برنامه ­ی بیست و پنج ساله­ ی اتحاد راهبردی ایران و چین بود. اتحاد راهبردی با چین به دلائل متعددی عملی و سودمند است: نخستین موردی که در یک اتحاد راهبردی باید …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 13 شهریور 1398 -     هفته گذشته به واسطه ­ی رخدادهای متن و حاشیه ­ی جلسه گروه هفت در پاریس برای ما مخاطبان ایرانی سیاست پر خبر آغاز شد و ادامه یافت، حتی ساعاتی هیجان خبر و بی­ خبری بی­ شباهت به دلهره­ های مذاکرات برجام نبود. اما واقع امر چیست؟ چرا مخاطب از سخنان هر دو طرف اصلی مهم­ترین چالش سیاست­ خارجی کشور – یعنی …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 27 مرداد 1398 -      نفتکش گریس 1 بعد از هفته­ ها زورمداری انگلستان و حمایت نیمه آشکار ایالات متحده با بی­ اعتنایی رییس دادگاه جبل­ الطارقی به درخواست غیر رسمی امریکا به آزادی نزدیک شد، هر چند بعد از آن تلاش ­ها برای توقیف مجدد آن ادامه دارد. اما تا این لحظه آزادی شکننده ولی به هر حال تحصیل شده به نوعی که به …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه همدلی 4 مرداد 1398 -      با بالا گرفتن تنش ­ها میان ایران از یک طرف و امریکا و اخیرا بریتانیا از طرف دیگر، همگی در خلیج فارس، و نیز با نزدیک شدن به موسم حج تمتع به وضوح شاهد تغییری در سیاست علنی عربستان سعودی و تبع آن امارات متحده عربی در مقابل ایران هستیم. همچنین شاید به دلیل ملاحظاتی که به خصوص عربستان در …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 3 مرداد 1398 -    بیش از یک سال از خروج ایالات متحده از برجام می ­گذرد و این در حالی است که از ابتدای روی کار آمدن رییس جمهور فعلی این کشور، ترامپ به وضوح به این امر متمایل بود. پر واضح است که زمینه ­ی این جهد ترک برجام از سوی ترامپ را در رقابت با رییس جمهور سابق و تیمش باید دنبال کرد …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه همدلی 20 تیرماه 1398 -      گاندو سریالی متفاوت بود و نخستین تفاوت آن هم در مخاطبان و اهدافش. هرچند به وقت آغاز این سریال مخاطبان آن از جنس مخاطب عام و همیشگی سریال های تلویزیونی بود اما خیلی زود مشخص شد که این مجموعه را هدف خاصی در پس نهان است و در نتیجه مخاطبان تازه­ ای را به خود جذب کرد. نخستین نکته­ ای که …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 4 تیر 1398 -      سفر شینزو آبه به تهران مشخصات و مختصات خاص خود را دارد که به کرات در رسانه های فارسی زبان به آن­ها پرداخته شده است. اما آنچه در زمینه­ ی میانجی­گری ژاپن و دیگرانی نظیر سوئیس، آلمان، عمان و غیره به نظر می­ رسد اینکه اساساً میانجی گری امری دولبه است: همان قدر که اصل میانجی گری کشور موثر و …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 19 خرداد 1398 -          موضوع روابط خارجی ایران و چالش های اوج گرفته میان ایران و امریکا تا حدی فراگیر و عمومی شده است که ابعاد آن در افکار عمومی خود یکی از مولفه­ های عمده ­ی محاسبات مربوط به آن به شمار می ­رود. از این رو و با توجه به وجود انواع رسانه­ هایی که شاید بیشتر از دیگر ملل …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 22 اردیبهشت 1398 -      هفته گذشته در سالگرد خروج ایالات متحده از برجام شاهد برداشتن گامی تهاجمی از سوی ایران و در قالب بندهای 26 و 36 برجام بودیم. به طوری که با تحریم تبادل مواد هسته­ ای ایران توسط ایالات متحده، ایران به جای توقف تولید آن­ها برای عدم تجاوز از سقف ­های ذخیره مواد برجام، ادامه تولید و توقف مبادله­ ی آن­ها …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه همدلی 12 اردیبهشت 1398 -          در ایران پس از کودتای 28 مرداد 1332 و با همزمانی دو اتفاق، یعنی اقتدار برساخته و بازیافته ­ی شاه از یک سو و افزایش هر چند محدود درآمدهای کشور که در ادامه بیشتر هم شد، فصل جدیدی از تاریخ معاصر آهنگ آغاز گرفته بود. از آن روز تا کنون، فارغ از آنچه رفته است، سیاست، جامعه و افکار …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق 31 فروردین ۱۳۹۸ -         با افزایش سرعت تحولات بین ایران و ایالات متحده و نیز احساس فشار در متن جامعه به خصوص در جهات اقتصادی و بازرگانی که طبعاً دیگر وجوه زندگی را نیز تحت تاثیر خود قرار می دهد، یک پرسش تقریباً بین تمامی لایه های جامعه مطرح است و آن در باب امتداد این خط است و نهایت این داستان …

ادامه مطلب

یادداشت در سالنامه شرق ۱۳۹۷ -      شب ششم اسفند ماه تیتری سر خط اخبار را به خود اختصاص داد که هر خبر دیگر و حتی سفر بی سر و صدای بشار اسد به تهران را نیز تحت شعاع خود قرار داد و آن استعفای وزیر امور خارجه بود. استعفایی ناگهانی که اولا در پست اینستاگرامی دیده شد و سپس تر شنیده شد که در قالب متن رسمی همان …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۱۱ بهمن ۱۳۹۷ -      به قدمت تاریخ سیاست خارجی و روابط بین الملل، یکی از پرسش های حاشیه ای موجود در اذهان اهالی سیاست در باب ارتباط بین سیاست داخل و خارجی بوده است. فارغ از آنچه سیاستمداران و به خصوص دیپلمات ها در کسوت رسمی بیان می کنند که نوعاً فراغت از سیاست داخلی و انفکاک از رقابتهای درون کشوری است، ناگفته پیداست …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۱۰ دی ماه ۱۳۹۷ -      موضوعی که اخیراً هم سوال برانگیز و هم هراس برانگیز شده، حضور و بروزهای گاه به گاه وزیرامورخارجه است در فضای رسانهای داخلی. در این یادداشت به ابعاد گوناگون فضای حاکم بر سیاست داخلی و خارجی و سایه آنها بر هم می پردازیم. برجام: خطوط قرمز، فشارها و دستاوردها از آنجا که برجام بی شک مهمترین پروژه و دستاورد دولت …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۱ دی ماه ۱۳۹۷ -      ترامپ از قصد زودهنگام خود برای خروج نیروهایش از سوریه خبر داده است؛ آن طور که می گویند ناگهانی، حتی برای نزدیکانش و بنا بر اقوالی برای مشاوران. آنطور که خود گفته به منظور صرفه جویی در هزینه ها، همان که با روحیه تجارتی اش نیز در سازگاری می نماید. خروجی که حالا می گویند منحصر به سوریه نخواهد …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۳ آذر ۱۳۹۷ -     یکی از کلیدی ترین پرسش هایی که مقدمه تحلیلی صحیح از سیاست خارجی یک دستگاه دیپلماسی است، سوال از چارچوب نظری حاکم بر آن است. نظریه های روابط بین الملل که منشعب از آراء فلاسفه سیاسی مبدع و تاثیرگذار در تاریخ اندیشه هستند البته که از تنوع زیادی برخوردارند ولی در عین حال برای رسیدن به وجوه عملی تر که …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق ۲۴ مهر ۱۳۹۷ -      در هفته‌ های گذشته، شاهد چند رویداد در صحنه بین‌ المللی بوده ‌ایم: وقایع نیویورک شامل سخنرانی‌ های مجمع عمومی ملل ‌متحد، نشست شورای‌­امنیت که تیم ترامپ برای فضاسازی علیه ایران ترتیب داده بود و دفاع جانانه دیگر کشورهای عضو و بالاخره سخنرانی‌ها و مصاحبه های حاشیه که دست کمی از متن نداشتند، رای دیوان دادگستری بین المللی (لاهه) علیه …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق به تاریخ 8 مهر 1397 -      تهدید، آسیب، چالش یا بحران، پرسش مطرح امروز، پس از همه ­ی توضیحات، توجیهات، سیاه­ نمائی ­ها و انتقاد­ها درخصوص پیش­ بینی آینده و فرجام وضعیت کنونی کشور ا­ست. درواقع سوال دقیق­تر این است که رویکردهای پیش روی ایران در شرایط تحمیلی کنونی به خصوص پس از خروج ایالات­ متحده از برجام چیست؟ فارغ از اینکه هرکدام از …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه شرق به تاریخ ۲۱ شهریور ۱۳۹۷ -      شورای امنیت ملل متحد دارای پانزده عضو است که پنج کشور چین، فرانسه، روسیه، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا اعضای دائمی دارای حق وتو و ده کشور دیگر( بولیوی، ساحل عاج، گینه استوایی، اتیوپی، قزاقستان، کویت، هلند، پرو، لهستان و سوئد) اعضای غیردائم آن هستند و طبق قاعده هر ماه به صورت دورهای یکی از اعضا، ریاست شورا …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه همدلی به تاریخ17 شهریور 1397-      بحث در خصوص راهبرد سیاست خارجی کشور هرچند امری کاملا تخصصی است، خوب یا بد مورد توجه افکار عمومی قرار دارد. ضمن آنکه درحال حاضر افکار عمومی طبعاً یا به واسطه ­ی گفتمان مسلط، بیش از هر چیز به "حق" معطوف شده است.  حق در حوزه­ ی خصوصی، در حوزه­ ی عمومی، در سطح ملی و "سطح بین­ المللی" و این …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه همدلی ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ -      در فرهنگ عامه ایران شنیده ایم که "از مردمان زاغ و بور حذر کن". فارغ از نمود قدیمی و تا حدی "نژاد محور"ی که این نقل قول دارد، لایه ی زیرین آن به عنوان مساله­ای در تاریخ غیررسمی شایسته توجه است. از مادربزرگانی که احیاناً در آذربایجان و نواحی شمالی ایران بوده­ اند اگر واکاوی کنیم احتمالاً به آن می ­رسیم …

ادامه مطلب

یادداشت در روزنامه همدلی ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ -      در هفته گذشته شاهد خروج ایالات متحده از برجام و واکنش های متعاقب آن بوده ایم که در نوع خود بسیار جالب توجه بوده و دقت نظر ویژه ای را چه در سطح ملت و چه در سطح نخبگان می طلبد.  آنچه در بدو هر تحلیل میبایست ذکر نمود و به آن متوجه بود، این است که ایالات متحده نیز مانند …

ادامه مطلب